Vandaag presenteert Kunsten ’92 de Handreiking Weerbare Cultuursector. Deze is het resultaat van een jaar onderzoek door het Verwey-Jonker Instituut, in opdracht van Kunsten ’92 en financieel mogelijk gemaakt door het ministerie van OCW.
De culturele en creatieve sector heeft behoefte aan handvatten om te kunnen werken in de dynamiek van maatschappelijke spanningen, polarisatie en toenemende druk om positie te kiezen. Regelmatig worden voorstellingen en tentoonstellingen verstoord en medewerkers geïntimideerd. Organisaties voelen druk om zich uit te spreken – of juist te zwijgen. Terwijl kunst en cultuur bij uitstek de plekken zijn waar meerstemmigheid, verbeelding en verbinding mogelijk moeten zijn.
Kunsten ’92 publiceert de handreiking en het onderliggende onderzoek vandaag, op de dag dat de Raad voor Cultuur met het advies Maken (z)onder druk komt. De Raad benadrukt hierin het belang van duidelijke kaders en roept politiek en overheid op om artistieke vrijheid actief te beschermen. Onderlinge solidariteit in de sector en bescherming van makers en organisaties is essentieel.
De Handreiking Weerbare Cultuursector biedt culturele organisaties houvast bij zorgvuldige afwegingen rond artistieke vrijheid, veiligheid, kernwaarden en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Geen pasklare antwoorden, maar een hulpmiddel om te anticiperen op incidenten en om te handelen tijdens spanningen en nazorg. Met oog voor medewerkers, makers en publiek.
Weerbaarheid betekent niet het vermijden van risico’s of het afzwakken van kunst. Het betekent een bewuste en transparante omgang met maatschappelijke spanningen, vanuit duidelijke kernwaarden. Lees ter verdieping Boekman #145 | Artistieke vrijheid onder druk (december 2025). Kunsten ’92 werkt samen met de sector om die weerbaarheid te versterken.
Lees meer op de pagina Weerbare Cultuursector. Hier vind je – naast het onderzoek en handreiking – afwegingskaders en handreikingen van andere organisaties, en publicaties over dit onderwerp. De pagina wordt steeds aangevuld.